ایمنی برق(آسیب های برق)

کفش ایمنی

با تشکر از دوست و همکارم:

مهندس جواد گائینی (کارشناسی ارشد مهندسی نفت) 

• برای دانلود ایمنی برق بر روی HSE کلیک کنید.
• برای دانلود مطلب مربوط به کفش ایمنی بر روی Hooban HSE کلیک کنید

هرگونه کپی برداری با ذکر منبع بلامانع میباشد.

شاخص ارگونومیکی OCRA

Occupational Repetitive Actions

مزاياي روش OCRA :

۱- کمی سازی سهم عوامل ریسک مختلف نسبت به مواجهه کلی

۲- آنالیز عمقی تر عوامل ریسک ( بويژه از لحاظ طراحي اقدامات پيشگيري كننده بعدي ) 

۳- روشی سریع برای جدا کردن افراد كه در معرض مواجهه با UL-WMSDS  مي باشند.

۴- روشهاي ارگونوميكي ارزيابي مواجهه در حد يك چك ليست و غربالگري مقدماتي مي باشند و تك تك وظايف، را در شيفت كاري در نظر مي گيرند ولي این شاخص علاوه بر تک تک وظایف به کل وظایف در هر شیفت کاری نیز توجه دارد.

۵- اين روش امکان شناسایی فاکتورهای ریسک چندگانه را فراهم مي آورد.

۶- حد آستانه آن بخوبی مشخص شده است

۷- برای اصلاح شرایط پیشنهاداتی ارائه  می دهد.

۸- این شاخص با اختلالات اسکلتی - عضلانی کاملا مرتبط است

۹- نواحی ریسک و سطوح ریسک به خوبی در آن تعیین گردیده است.

نمره شاخص OCRA-۱۰ به ما كمك مي كند تا ارتباط بين مشكلات و تصميم بر ضرورت تحقيق و تغييراتي كه در محيط كار بايستي ايجاد شود را بيابيم.

معايب :

۱- برخي از اختلالات مربوط به نقاط انتهايي اندام فوقاني وجود دارن كه نبايستي با شاخص اكرا مورد بررسي و پيش بيني قرار گيرند از آن جمله سندروم ارتعاش دست و بازو

۲-اين شاخص برای پیش بینی اختلالات خارج از اندام فوقانی نبایستی مورد استفاده قرار گیرد. مانند كمربند شانه اي، گردن و پشت.

۳-آزمایش قابلیت اعتماد و تغییرپذیری آن رسما ارزیابی نشده است.

۴- آموزش و تجربه مورد نیاز برای استفاده از این شاخص دقیقا تعیین نشده است.

مراحل اجراي روش OCRA :

شاخص مواجهه OCRA عبارت است از نسبت تعداد كل فعاليتهاي تكنيكي كه عملا در طي شيفت كاري انجام مي شوند به تعداد كل فعاليت هاي تكنيكي توصيه شده در طي شيفت كاري.

OCRA= Ae/Ar

كه در آن Ae تعداد كل فعاليتهاي تكنيكي كه عملا در طي شيفت كاري انجام مي شوند و Ar تعداد كل فعاليت هاي تكنيكي توصيه شده در طي شيفت كاري مي باشد. فرمول عمومي زير براي محاسبه تعداد كل فعاليت هاي تكنيكي توصيه شده كه بايستي در طي شيفت كاري انجام گردد بكار مي رود. 

Ae= ∑[CF*(F_fx*F_px*F_ax)*D_x]*F_r

كه در آن :

1 و n تعداد وظيفه يا وظايف در بردارنده حركات تكراري اندامهاي فوقاني كه در طي شيفت كاري انجام شده

CF = ضريب ثابت تكرار فعاليتهاي تكنيكي در هر دقيقه، براساس يك رفرنس بكار رفته است.

F_a ،F_p، F_fفاكتورهاي ضريب، با رنج نمرات بين 0و 1 ؛ كه بر اساس رفتار عوامل ريسك نيرو، وضعيت بدني، عناصر و اجراء و حركات اضافي در همه وظايف انتخاب گرديده است.

D_x طول مدت هر وظيفه تكراري بر حسب دقيقه

F_r فاكتور ضريب، با نمرات در محدوده بين 0و 1، كه بر اساس رفتار عامل ريسك فقدان زمان بازگشت در طي شيفت كاري انتخاب گرديده است.

 در عمل، روش زير را براي تعيين تعداد كل فعاليت هاي توصيه شده كه مي توانند در طي شيفت كاري انجام شود بايستي بكار رود:

براي مطالعه هر وظيفه تكراري، اين روند با ضريب تكرار فعاليت مرجع در هر دقيقه ( 30 فعاليت در هر دقيقه ) شروع مي شود. از آنجائيكه ديگر عوامل ريسك (اعمال نيروي بيش از حد ، نوع حركات و وضعيت هاي بدن، فقدان زمانهاي بازگشت و وجود ساير عوامل ريسك تاثير گذار ) در حالت متوسط يا ناچيز مي باشند پس اين مدل، ضريبي براي هر وظيفه تكراري مي باشد.

براي هر وظيفه اي، ضريب تكرار را نسبت به وجود و ميزان نيرو، وضعيت بدن و عوامل ريسك هاي اضافي تصحيح مي نماييم. جداول تهيه شده نشانگر اين است كه اين مقادير بايستي در فاكتورهاي ضريب به عنوان تابعي از سطح عوامل ريسك ضرب گرد. به عنوان مثال :

CF)*Ffv*Fpv*Fav)*Dv=α

CF)*Ffz*Fpz*Faz)*Dz=β

بنابراين تكرار تصحيح شده حاصل براي هر وظيفه اي را در تعداد دقايق عملي و واقعي انجام هر وظيفه(Dz، Dv) ضرب مي نماييم.

مقادير بدست آمده براي وظايف مختلف را با هم جمع مي كنيم. ( اگر تنها يك وظيفه مورد بررسي قرار گرفته باشد، اين مرحله را حذف مي نماييم) به عنوان مثال :

 α+ β=π 

در نهايت، فاكتور ضريب ( كه تعداد و توالي زمانهاي بازگشت را در طي شيفت كاري در نظر مي گيرد) را در مقادير بدست آمده ضرب مي كنيم . *F_r=A_r π  

در نتيجه اين محاسبات، A_r تعداد كل فعاليت هاي توصيه شده در هر شيفت را ارائه مي نمايد . از اين رو، اين فاكتور بوسيله ضرب عوامل ريسك مختلف كه بر روي زمينه ها و شرايط تحت بررسي تاثير مي گذارند تعيين مي شود. A_rمخرج كسر شاخص مفيد مواجهه را ارائه مي نمايد. صورت اين كسر به عنوان تعداد كل فعاليت هايي كه به طور موثر در محدوده همه اين وظايف تكراري مورد بررسي انجام گرديد(Ae) ارائه شده است. به عنوان مثال :

Ae تعداد كل فعاليتهاي تكنيكي انجام شده در محدوده وظيفه v در طي شيفت كاري به اضافه تعداد كل فعاليتهاي تكنيكي انجام شده در طي وظيفه z .

 در اين مرحله ما مي توانيم شاخص OCRA را محاسبه نمائيم:

OCRA= Ae/Ar

از نظر تئوريكي، وقتي شاخص مواجهه كوچكتر يا مساوي 1 باشد مواجهه مي تواند به طور فرضي بي اهميت و ناچيز يا حداقل قابل قبول فرض گردد. هنگامي كه شاخص مواجهه بزرگتر از 1 باشد، مواجهه چشمگير مي باشد. هر چه شاخص OCRA بزرگتر باشد، مواجهه بيشتر مي شود. از انجائيكه مقدار همه متغيرهاي دخيل در معادله مربوط به محاسبه شاخص مواجهه، هنوز در حد فرضيه هايي مستلزم اعتبار بخشي هستد براي مقاصد و اهداف عملي و كاربردي، عقلاني تر اين است تا سيستم طبقه بندي محتاطانه و محافظه كارانه اي در رابطه با نتايج شاخص مواجهه مبني برنگرش چراغ هاي راهنمايي رانندگي اتخاذ نماييم( سبز، زرد، قرمز)

در عمل براي درك بهتر شرايط موجود، تقسيم بندي زير مي تواند مفيد واقع شود:

نمرات شاخص مواجهه كمتر از 75/0 بيانگر اين است كه شرايط مورد بررسي، كاملا قابل قبول است( ناحيه سبز)

نمرات شاخص مواجهه در محدود 75/0 تا 4 ( ناحيه زرد) خط مرزي هستند ( غير حتمي و نامطمئن و مشكوك) . البته اگر چه مواجهه اساسي و بنيادي نيست ولي ممكن است چشمگير باشد و بنابراين پايش دقيق در رابطه با در نظر گرفتن تاثيرات بهداشتي، بايستي ارائه گردد.

نمرات شاخص مواجهه بيش از 4 ( ناحيه قرمز) كاملا چشمگير تلقي مي گردد و هر چه اين شاخص بيشتر باشد ريسك هم بيشتر مي شود. 

معرفي عوامل ريسك دخيل در محاسبه شاخص مواجهه :

1-ثابت تكرار فعاليت :

در هنگام آناليز حركات تكراري اندام هاي فوقاني، متغييري كه كاملترين مشخصه مواجهه مي باشد ثابت تكرار فعاليت مي باشد. وقتي كه فعاليت هاي تكنيكي، نقاط انتهايي اندام فوقاني را درگير مي كند، مشكل اصلي اين است كه در طول شيفت كاري، براي فعاليت هاي تكنيكي، سطح تكرار مرجعي تعيين نمائيم، آن هم زماني كه ديگر عوامل ريسك ناچيز و قابل چشم پوشي مي باشند.

در مقالات موجود، مقادير آستانه تكرار براي فعاليت هاي مشابه در محدوده بين 10 تا 25 حركت در هر دقيقه در نظر گرفته شده است. بدين ترتيب حتي اگر محدوده وسيعي از حركات مفصلي مورد باشند، فعاليت هاي تكنيكي كه تكرار بسيار بالا داشته باشند ( مثلا 40 بار در دقيقه) زمان لازم براي انقباض و انبساط ماهيچه را كوتاه مي كنند كه اين شرايط براي كارهاي طولاني ( داراي دوره زماني بيش از يك ساعت) قابل تحمل نمي باشد.

از آنجائيكه محاسبه اين شاخص براي محيط هاي صنعتي واقعي و زمانهاي نعين بكار مي رود معقول است كه ضريب ثابت تكرار فعاليت را برابر 30 فعاليت در هر دقيقه در نظر بگيريم. كه البته ممكن است در محيط هاي كار تغيير نمايد.

2- اعمال نيرو :

نیرو به طرز مستقیم تری تلاش بیومکانیکی ضروری برای انجام یک فعالیت معین یا مجموعه ای از فعالیت ها را بیان می نماید. نياز به اعمال نيرو در طي فعاليت هاي ناشي از كار ممكن است به حركت دادن يا گرفتن ابزارآلات و اشياء يا به نگهداري يك بخشي از بدن در يك وضعيت معين مرتبط باشد. كاربرد نيرو ممكن است به فعاليتهاي استاتيكي، يا به فعاليت هاي ديناميكي مرتبط باشد. برای تعیین فاکتور نیرو باید میانگین زمان اعمال نیرو نسبت به مدت زمان انجام آن به عنوان مبنای کار در نظر گرفته شود. دو روش مختلف براي ارزيابي كاربرد نيرو ي مرتبط با فعاليتهاي تكنيكي موجود در يك سيكل توصيه شده اند:

الف ) دينامومترها ( وسايل حركت سنجي ) :

اين روش براي فعاليت هاي درگير با كاربرد اهرم ها يا اجزاء ماشينها و اشياء توصيه شده است. يك دينامومتر مي تواند براي تعيين نيروي مورد نياز براي به حركت در آوردن اهرمها و با مجهز كردن به يك سطح شيب دار مناسب براي شبيه سازي فعاليت هاي كاري مشابه كارگران درگير مورد استفاده قرار گيرد. حتي تحت چنين شرايطي، هيچ يك از فعاليت هاي تكنيكي نيازمند بكارگيري نيرو نمي توتند به آساني توسط ابزارهاي دينامومتري مورد سنجش قرار مي گيرند.

ب) مقياس هاي دسته بندي روانشناسي :

در اينجا ارزيابي ذهني كارگر براي تعيين ميزان تلاش فيزيكي مورد نياز براي فعاليت هاي تكنيكي چرخه مورد نظر مي باشند.

3- وضعيت بدن و انواع حركات :

در مقالات مربوطه حد آستانه تكرار براي برخي فعاليت ها و حركات مشابه بيان شده است در اين راستا طرح تحقيقاتي CEN و طرح تحقيقاتي Kilbom مفيد بوده است. درمدلهاي ديگر كه براي تشريح حركات، وضعيت بدن و تكرار حالات مشابه پيشنهاد مي شوند( حركاتي كه حداقل بمدت 50% چرخه كار انجام مي شوند ريسك قابل قبولي را دربرمي گيرند. در مدلهاي مشابه كه اينگونه حركات بمدت يك سوم سيكل كار انجام مي شود كار را داراي ريسك قابل قبول مي دانند. هر شرايطي كه درآن زمان درگيري وضعيت بدني از اين مقدار بيشتر شودشرايط خطر را نيز بيشتر مي كند.

4- فقدان زمانهاي بازگشت :

زمان بازگشت، زماني است كه در طي آن يك يا چند گروه ماهيچه هاي معمول كه اساسا غير فعال هستند درگير مي باشند. اين فاكتور بايد با در نظر گرفتن كل شيفت كاري و توالي وظايف تكراري تعيين شود، در حاليكه ساير عوامل ريسك بايد از طريق در نظر گرفتن تك تك وظايف ( كه بايد در طي شيفت كاري انجام شود) تعيين گردند. دوره هاي استراحت و يا هر دوره اي كه شامل كار تكراري نيست مي تواند به عنوان دوره هاي بازگشت در نظر گرفته شود. موارد زير ممكن است به عنوان دوره هاي بازگشت مورد توجه قرار گيرند :

الف) وقفه هاي كاريف شامل وقفه استراحتي نهار

ب) دوره هايي كه در طي آن وظايفي انجام مي شود كه گروه هاي ماهيچه اي معمول درگير نيستند

ج) دوره هايي در طي يك چرخه كه در بردارنده فعاليتهايي است كه موجب استراحت كامل گروه هاي ماهيچه معمولا درگير مي شود كه بايستي به عنوان وقفه هاي بزرگ دسته بندي شوند. اين دوره ها بايستي دست كم 15 ثانيه پياپي باشند.

5- عوامل اضافي و تاثير گذار :

عوامل ديگري جدا از اين مواردي كه بحث شد مورد ملاحظه مي باشند با پيشرفت WMSDS مرتبط مي باشند. معمولا اين عوامل هميشه وابسته به كار هستند و بايد هنگام ارزيابي مواجهه مورد توجه قرار گيرند. اينها به عنوان عوامل اضافي ناميده مي شوند، نه به خاطر اينكه اهميت ثانويه دارند بلكه بيشتر به خاطر اينكه هر كدام از اينها ممكن است هم در زمينه شغلي مختلف وجود داشته باشند وهم ممكن است وجود نداشته باشند. عوامل ريسك اضافي ممكن است مكانيكي، محيطي يا سازماني باشند. عوامل محيطي و مكانيكي مي توانند مطابق با الگوي زماني مربوطه ( از لحاظ تكرار و مدت زمان) مورد تشريح و ارزيابي قرار گيرند. عوامل سازماني مي توانند مطابق با طبق بندي دسته اي ( حداقل بر مبناي وجود يا عدم وجود) مورد تشريح قرار گيرند.

ليست عوامل ريسك اضافي موجود:

عوامل ريسك مكانيكي :

الف) ارتعاشات دست و بازو ( كاربرد ابزارهاي ارتعاشي )

ب) حركات پيچشي سريع و ناگهاني اندام فوقاني

ج) حركت در بردارنده لرزش هاي برگشتي ( نظير چكش كاري بر روي سطوح سخت)

د) كاربرد دستكش هاي نامناسب

ه) اشياء داراي سطوح لغزنده و شيبدار

و) فشار موضعي بر روي ساختارهاي آناتوميكي دست يا ساعد به علت بكارگيري ابزارآلات، اشياء يا بست هاي موجد در محيط كار

ز) نياز به دقت بيش از حد در قراردهي اشياء ( دقت 1 ميلي متري در قرارگيري اشياء )

عوامل ريسك محيطي:

الف) مواجهه با سرما

ب) مواجهه با گرما

عوامل ريسك سازماني :

الف) وظايف سريع ماشيني

ب) وجوه پرداختي

ج) اضافه كاري روزمره

د) كار با سررسيدهاي كارگران

ه) حداكثر مقدار بار كاري اضافي ناگهاني

و) فقدان آموزش .

شاخص ارگونومیکی OCRA

Occupational Repetitive Actions